Emergency call   เปลี่ยนภาษา
English ภาษาไทย 中文(简体)

บทความสุขภาพ

ต้อหินและการผ่าตัดต้อหิน



ต้อหิน
 
ต้อหิน คือ ภาวะที่ความดันลูกตาสูงทำให้ขั้วประสาทตาและจอประสาทตาถูกทำลายไป เนื่องจากขาดเลือดไปเลี้ยง มักพบในคนอายุ 40 ปีขึ้นไป ‎ ต้อหินอันตรายกว่าต้อกระจก ต้อลม หรือต้อเนื้อ เพราะประสาทตาจะถูกทำลายลงเรื่อยๆ ส่วนที่เสียแล้วไม่สามารถทำการรักษาให้ดีเหมือนเดิมได้  
        
สาเหตุการเกิดต้อหิน                                                               
                                                                         
• เชื่อว่ามีความผิดปกติของโครงสร้างของมุมลูกตาที่ถ่ายทอดมาจากกรรมพันธุ์ตั้งแต่กำเนิด เมื่ออายุมากขึ้นมีการเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้น ทำให้การระบายน้ำออกจากดวงตาได้น้อยลง
• ‎ ต้อหินอาจเกิดจากการกระทบกระเทือนจากอุบัติเหตุอย่างรุนแรงต่อลูกตา
• ‎ ต้อหินอาจเกิดจากการอักเสบภายในลูกตา
 
อาการของต้อหิน         
                                                                                                                                                         
อาการของต้อหินระยะแรก อาจจะวินิจฉัยได้ยาก ต้อหินบางชนิด เช่น ต้อหินมุมเปิด จะสังเกตว่าไม่ค่อยพบ อาการผิดปกติในระยะแรก เมื่อเป็นมากขึ้นจะรู้สึกว่าตามัวมองด้านข้างไม่เห็น ต้องหันหน้าไปดู ถ้าเป็นต้อหินชนิดมุมปิด จะมีอาการตาแดง ม่านตาขยาย ทำให้ตามัว ปวดตา ต้อหินชนิดนี้จะต้องมาพบจักษุแพทย์โดยเร็ว เนื่องจากความทรมานจากอาการปวดและตามัว ต้อหินทั้ง 2 ประเภท คือต้อหินทั้งมุมเปิดและต้อหินมุมปิดหากรักษาควบคุมความดันตาอย่างสม่ำเสมอ ก็จะยับยั้งการทำลายจอประสาทตาได้แต่ถ้าควบคุมความดันตาไม่ดี ผู้ป่วยไม่มารักษาต้อหิน ประสาทตาจะถูกทำลายเรื่อยๆ เมื่อนานเข้าสายตาจะมัวมากขึ้น และตาจะบอดอย่างถาวรในที่สุด
 
ชนิดของต้อหิน  
 
• ต้อหินมุมเปิด (Open Angle Glaucoma) ต้อหินชนิดนี้ผู้ป่วยจะไม่ปวดตา สายตาจากค่อยๆ มัวต้องใช้เวลานานจึงจะทราบการเปลี่ยนแปลง เมื่อถึงระยะนั้น ก็อาจจะมีการทำลายประสาทตาไปมากแล้วการรักษาจักษุแพทย์จะใช้ยาหยอดตา ควบคุมความดันตาให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัย ไม่เกิดการทำลายจอประสาทตาและขั้วประสาทตามากขึ้น อาจใช้ยา 1, 2 หรือ 3 ขนานที่คนไข้จะใช้ได้อย่างสม่ำเสมอ ถ้าความดันตายังสูงเกินความดันเป้าหมายจักษุแพทย์อาจจะพิจารณา ใช้แสงเลเซอร์รักษา หรือการผ่าตัดเพื่อควบคุมความดันตา เป็นทางเลือกสุดท้าย ‎         
• ‎ ต้อหินมุมปิด (Angle Closure Glaucoma) บางครั้งเรียกว่าต้อหินมุมปิดเฉียบพลัน มีอาการค่อนข้างชัดเจน ปวดตา ตาแดง ตามัว เห็นสีรุ้งรอบดวงไฟ เมื่อมีอาการความดันตาขึ้น ความดันของต้อหินประเภทนี้จะค่อนข้างสูงมาก ปวดตารุนแรง ถ้าไม่รักษาตาจะบอดภายในไม่กี่วัน ถ้ามีอาการปวดศีรษะและปวดตาเวลาพลบค่ำ หรือเป็นๆ หายๆ ควรนึกถึงต้องหินชนิดนี้ไว้ การรักษาถ้าตรวจพบในระยะต้นๆ สามารถรักษาให้หายขาดได้ ด้วยแสงเลเซอร์ ถ้าเป็นต้อหินชนิดเรื้อรังแล้ว ต้องรักษาด้วยแสงเลเซอร์เพื่อยับยั้งไม่ให้มุงระบายน้ำถูกปิดมากขึ้น แล้วรักษาต่อไปด้วย การใช้ยาหยอดตา หรือการทำผ่าตัด เหมือนต้องหินมุมเปิดทุกประการ
• ‎ ต้อหินชนิดความดันตาอยู่ในระดับปกติ (Normal Tension Glaucoma) มีการทำลายของประสาทตา รวมทั้งสายตาและลานสายตาไปเรื่อยๆต้องตรวจเช็คอย่างสม่ำเสมอ จึงจะตรวจพบ การรักษาด้วยยาที่เหมาะสมเป็นสิ่งสำคัญมาก                                                                                                                                 
• ‎ ต้อหินจากโรคตาชนิดอื่นๆ การอักเสบที่ม่านตา การเป็นต้อกระจกสุกมากไป การมีเลือดออกในช่องตา สาเหตุเหล่านี้ทำให้เกิดความดันตาสูงได้ในระยะต่อมาของโรคต้อหิน                                   
 
การทำผ่าตัดต้อหิน
 
การผ่าตัดต้อหินมีหลักการที่สำคัญคือ การเปิดช่องทางระบายน้ำภายในลูกตาให้ออกสู่เนื้อเยื่อโดยรอบจึงทำให้ความดันลูกตาลดต่ำลงโดยจักษุแพทย์อาจเลือกเปิดช่องทางระบายน้ำดังกล่าวโดยเจาะช่องขนาดเล็ก ( ประมาณ 1 ถึง 1.5 มิลลิเมตร) หรือในบางรายจักษุแพทย์อาจพิจารณาใส่ท่อพิเศษ (Glaucoma Drainge Device) ไว้เพื่อป้องกันไม่ให้ช่องระบายน้ำอุดตันและช่วยให้น้ำภายในลูกตากระจายสู่เนื้อเยื่อภายนอกได้ดีขึ้นแต่จะทำการผ่าตัดใส่ท่อเฉพาะรายที่ทำการผ่าตัดโรคต้อหินแบบธรรมดาแล้วไม่ได้ผลเท่านั้น          
                                            
การรักษาต้อหินทางเลือกอื่น                          
                                                                                             
• การใช้ยาลดความดันลูกตาทั้งในรูปแบบของยาหยอดตาและยารับประทาน ‎                                     
• การรักษาโดยใช้เลเซอร์ได้แก่ Yag Iridotomy หรือ Selective Laser Trabeculoplasty (SLT) ‎          
• การใช้ยาชนิดใดหรือการรักษาโดยวิธีใดจะขึ้นอยู่กับระยะของโรค และดุลยพินิจของจักษุแพทย์ผู้รักษาโดยจะให้คำแนะนำแนวทางการรักษาต้อหินที่เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย                                       
นายแพทย์บัณฑิต ลิมป์รัชตามร
ความชำนาญจักษุ, ต้อหิน

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม