Hospital Hotline

02-118-7893

  เปลี่ยนภาษา
English ภาษาไทย 中文(简体)

บทความสุขภาพ

การตรวจ ABI วัดความแข็งตัวของเลือด วินิจฉัยโรคหลอดเลือดแดงตีบตัน

ตรวจ ABI

“โรคหลอดเลือดแดงตีบตัน” คือ ภาวะการอุดตันภายในเส้นเลือดตีบของบริเวณส่วนข้อแขนและข้อขาเป็นต้นไป โดยเกิดจากการอุดตันของไขมัน จุลินทรีย์ หรือเม็ดเลือดแดงเกิดการแข็งตัวจนเกาะกลุ่มขวางทางเดินเลือดไม่สามารถไหลเวียนช่วงแขนและขาได้

จึงทำให้ การตรวจ ABI เป็นตัวชี้วัดหาค่าสัดส่วนแปรผลเลือดจากการวัดความดันที่ขาแขน เพื่อนำผลลัพธ์นี้ไปเทียบค่า ABI แต่ละเกณฑ์ในการรักษาที่ถูกต้อง 

แล้วสาเหตุโรคหลอดเลือดแดงตีบตันเกิดขึ้นจากปัจจัยใด? อาการมีผลข้างเคียงอย่างไร? มีวิธีรักษาอย่างไรบ้าง? ทางโรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ จะพาผู้อ่านทำความเข้าใจการตรวจ ABI เพื่อเป็นดัชนีในการหาค่าความดันในการรักษาอย่างถูวิธีได้ในบทความนี้
 
สารบัญบทความ

รู้จัก ‘โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ’

โรคหลอดเลือดแดงอุดตัน
 
โรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ (Peripheral Arterial Disease) คือ ภาวะการตกตะกอนของจุลินทรีย์หรือไขมันคอเลสเตอรอลที่ตกค้างในเส้นเลือด ถูกสะสมจนเกาะติดกับช่วงผนังเส้นเลือดส่วนปลายในบริเวณช่วงแขนและขาทั้งสองข้างหรือข้างในข้างหนึ่ง จนทำให้เกิดการขาดเลือดไปเลี้ยงส่วนแขนและขาและภาวะอุดตันในเส้นเลือด
 

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของโรค

 
สาเหตุของการพบเจอโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ คือ ภาวะโรคแทรกซ้อนของผู้ป่วย เช่น โรคเบาหวาน โรคอ้วน และความดันในเลือดสูงกว่ามาตรฐานนั้น มีปริมาณไขมันเลวเยอะกว่าไขมันดี ทำให้พบตรวจไขมันในเลือดสูง นำไปสู่โรคหลอดเลือดแดงอุดตันในเส้นเลือด ก่อให้เกิดปัจจัยเสี่ยงที่เลือดส่วนปลายตีบไม่เดินส่วนแขนและขา ทำให้เกิดอาการชา อัมพาตในที่สุด    


วิธีสังเกตอาการ

 
วิธีตรวจโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบด้วยตนเอง สามารถสังเกตได้จากบริเวณช่วงมือและเท้ามีอาการชา หรืออ่อนเพลียกว่าปกติหรือไม่ ลักษณะสีของแขนมีผิวสีที่ซีดลง แขนขาข้างใดข้างหนึ่งอุณหภูมิเย็นกว่าปกติ และหากช่วงแขนหรือเท้าได้รับบาดเจ็บเป็นแผลฉกรรจ์ จะมีอาการหายช้ากว่าปกติ 

หากผู้ป่วยมีอาการหนึ่งในอาการดังกล่าวนี้แล้วทำการตรวจชีพจรแล้วไม่เสียงเต้นของเส้นเลือด อาจมีความเสี่ยงเป็นโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบได้สูง ควรเข้ารับการตรวจ ABI เพื่อได้รับรักษากับแพทย์เฉพาะทางให้เร็วที่สุด
 

การตรวจ ABI (Ankle-Brachial Index)

ตรวจ ABI คือ

ABI (Ankle Brachial Index) คือ การตรวจหลอดเลือดแดงบริเวณส่วนปลายตีบส่วนเส้นเลือดใหญ่ที่ขาและแขนเพื่อวัดความดันโลหิต ด้วยการเจาะเลือดแล้วนำผลลัพธ์ทั้ง 2 ส่วนมาเปรียบเทียบกัน เพื่อนำผลชี้วัดของสัดส่วนนี้ไปวินิจฉัยอาการของหลอดเลือดตีบหรือไม่
 

ประโยชน์ของการตรวจ ABI

ประโยชน์ของการตรวจ ABI มีดังนี้

- เป็นผลวินิจฉัยให้ผู้ตรวจ ABI สามารถค้นหาโรคแทรกซ้อน และพฤติกรรมของผู้ป่วย ที่นำไปสู่ภาวะโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบได้
- เพื่อดูความหยืดหยุ่นของการเดินของเลือด มีภาวะติดขัดจากไขมันหรือจุลินทรีย์ตกค้างหรือไม่
- การตรวจ ABI สามารถเป็นผลชี้วัดให้แพทย์เฉพาะทางเลือกวิธีรักษาโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบได้ของผู้ป่วยแต่ละระดับได้อย่างถูกวิธี
 

ใครที่ควรเข้ารับการตรวจ ABI

บุคคลที่ควรได้รับการตรวจ ABI มีดังนี้

- ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป
- ผู้ป่วยที่มีอาการมือและเท้าชาเป็นบางช่วง ลักษณะสีของผิวซีดกว่าอีกข้างปกติ 
- ผู้ที่มีมวลดัชนีกายภาพ จากการคํานวณค่า BMI ที่สูงมากกว่า 25 เกินตามมาตรฐาน
- ผู้ที่มีสารในเลือดเช่น โฮโมซีสทีน (Homocysteine) และ ไลโพโปรตีน (Lipoprotein) มีค่าสูงกว่าปกติ
- ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคไขมันในเลือดสูง
- บุคคลในครอบครัวมีประวัติเคยตรวจหัวใจ ผลการตรวจมีระบบการทำงานที่ไม่ปกติ เช่น เป็นโรคหลอดเลือดหัวใจและโรคหลอดเลือดสมองตีบมาก่อน
 

การเตรียมตัวก่อนตรวจ ABI

โดยทั่วไป การเตรียมตัวตรวจ ABI ผู้ป่วยสามารถทานอาหารครบ 3 มื้อและทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันได้ตามปกติก่อนวันตรวจ หากมีโรคประจำตัวที่ส่งผลต่อความดันเลือดอย่าง โรคเบาหวาน ความดันในเส้นเลือดสูง โรคอ้วน หรือโรคไต สามารถทานยาประจำได้ เมื่อถึงวันนัดตรวจ ABI ให้ผู้ป่วยสวมใส่เสื้อที่โปร่งและสบายตัว เพื่อให้แพทย์สามารถเจาะเลือดได้สะดวก 
 

ขั้นตอนการตรวจ ABI มีอะไรบ้าง

เครื่อง ABI

ขั้นตอนการตรวจ ABI มีดังนี้

1. ในวันตรวจ ABI ไม่ต้องงดอาหารใด ๆ หากมียาประจำตัว สามารถทานยาได้ตามปกติ
2. สวมใส่เสื้อผ้าที่สบายตัวในวันนัดตรวจ ABI เพื่อให้ทางแพทย์สามารถเจาะเลือดส่วนแขนหรือข้อขาที่มีภาวะโรคเส้นเลือดตีบได้สะดวก
3. หลังจากเจาะเลือดเสร็จเรียบร้อย แพทย์จะให้ผู้ป่วยพักผ่อนประมาณ 15-30 นาทีก่อนฟังผลตรวจ ABI 
4. หากมีอาการวินเวียนศีรษะ หน้ามืด หรือจะเป็นลม ควรบอกทางทีมแพทย์เพื่อรักษาผลข้างเคียงจากการตรวจ ABI ทันที
 

การแปรผลการตรวจ ABI

การแปรผล ABI คือ ค่าปกติและค่าผิดปกติจากการคำนวณหาสัดส่วนของค่าแปรผลเลือดจากเครื่อง ABI โดยใช้ความดันซิสโตลิก(Systolic)เป็นค่าตัวบนของแขน และวัดความดันไดแอสโตลิก(Diastolic)เป็นค่าตัวล่างของขา แล้วนำผลทั้งสองข้างมาเทียบค่าผลการตรวจ ABI อยู่ในเกณฑ์ระดับไหน

ยกตัวอย่าง เช่น ความดันแขนมีค่า 120 และขา 120 จึงเป็นสัดส่วนหาค่าดัชนี 120/120 = 1 
ดังนั้น สัดส่วนแปรผลเลือดมีผลลัพธ์เท่ากับ 1 ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติ

ผู้ป่วยสามารถนำผลตรวจ ABI จากการหาสัดส่วนแต่ละข้างในการแปรผลแต่ละเกณฑ์ดังต่อไปนี้

1. สัดส่วนของการวัดเส้นเลือดที่ข้อเท้า(Ankle ratio)และข้อแขน(Brachial ratio)ต้องอยู่ในเกณฑ์มากกว่า 0.90 อยู่ในเกณฑ์ปกติ
2. สัดส่วนมีค่าน้อยกว่า 0.90 ถือว่ามีการตีบในเส้นเลือดที่ขา
3. สัดส่วนมีค่าน้อยกว่า 0.6 มีการตีบของหลอดเลือดและมีอาการขาดเลือดที่ขา
4. สัดส่วนมีค่าน้อยกว่า 0.5 มีการตีบของหลอดเลือดที่ขาในหลายระดับดังต่อไปนี้
  - สัดส่วนมีค่าน้อยกว่า 0.3 มีการตีบของหลอดเลือดที่ขาขั้นรุนแรง ต้องทำการรักษาโดยด่วน
  - สัดส่วนมีค่าน้อยกว่า 0.26 มีอาการปวดขาจากอาการเส้นเลือดตีบ
  - สัดส่วนมีค่าน้อยกว่า 0.2 เซลล์ในเนื้อเยื่อบริเวณช่วงขาและกล้ามเนื้อมีการตายเนื่องจากเส้นเลือดตีบ ที่เกิดจากการขาดเลือดไปเลี้ยง

แนวทางรักษาโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ

หลอดเลือดแดง

เมื่อผลตรวจ ABI ของผู้ป่วยมีเกณฑ์เข้าข่ายโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ สามารถแบ่งการรักษาได้ด้วย 2 วิธีการดังนี้


การใช้ยารักษา


ผู้ที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับโรคเบาหวาน โรคอ้วน และโรคความดันในโลหิตสูง สามารถรับประทานยาควบคู่กับการรักษาโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบด้วยกันได้


การผ่าตัดรักษา


- การผ่าตัดบายพาส (Coronary Artery Bypass Grafting: CABG)  คือ การผ่าตัดเส้นเลือดเลี้ยงหัวใจโดยใช้บอลลูนและขดลวดขยายเส้นทางของเลือดที่อุดตันโดยไขมันหรือจุลินทรีย์ เพื่อเพิ่มแรงดันหลอดเลือดส่วนของแขนและขาที่มีภาวะตีบตันหรืออุดตัน ในการส่งเสริมการไหลเวียนของเลือดที่ดีขึ้น

- การรักษาด้วยการฉีดยาละลายลิ่มเลือด (Tissue Plasminogen Activator : tPA) คือการฉีดสารละลายลิ่มเลือดเข้าสู่หลอดเลือดแดงที่ถูกปิดกั้นโดยเม็ดเลือดที่แข็งและอุดกั้นเส้นทาง ให้ถูกละลายตัวแล้วสลายในที่สุด 

แนะนำวิธีป้องกันโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ

วัดความดันที่ขา

วิธีป้องกันโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบ มีดังนี้

- เลิกเสพสารสิ่งเสพติด เช่น การสูบบุหรี่ และการดื่มแอลกอฮอล์
- ออกกำลังกายสม่ำเสมอ เพื่อลดค่า BMI ให้ต่ำลงอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน
- หากมีอาการบาดเจ็บช่วงข้อเท้าและข้อแขนเป็นต้นไป ใช้ผ้าเช็ดให้แห้ง สวมใส่ถุงเท้าที่สะอาด แห้ง ไม่อับไม่ชื้น และสวมใส่รองเท้าที่พอดีกับขนาด เพื่อป้องกันรองเท้ากัดจนเกิดรอยแผลได้ 
- นัดพบกับแพทย์เพื่อตรวจ ABI ทุก 6 เดือน 

ค่าใช้จ่ายตรวจ ABI ราคาเท่าไหร่

ผู้ที่มีภาวะความเสี่ยงต่อการเป็นภาวะโรคหลอดเลือดแดงส่วนปลายตีบไม่เดิน และต้องการหาสถานที่ตรวจรักษากับแพทย์ที่มีประสบการณ์ แต่ไม่ทราบจะหาสถานพยาบาลตรวจไขมันในเลือด และความเข้มของเลือดบริเวณแขนและขา ที่ไหนดี ทางสถาบันรักษาโรคหลอดเลือดแขนและขาไม่เดิน  โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ มีแพ็กเกจตรวจสุขภาพประจำปี ตรวจสุขภาพก่อนแต่งงาน และโปรโมชันสำหรับการตรวจ ABI ราคาพิเศษให้กับลูกค้าดังนี้
 

โปรแกรมตรวจสุขภาพ
ประจำปี

 

Basic

<30 ปี
 

Advanced

30-40 ปี
 

Executive

40-50 ปี
 

Absolute

50 ปีขึ้นไป
 

Longevity

60 ปีขึ้นไป
 

อัตราค่าบริการปกติ 6,485 ชาย 13,365
หญิง 14,965
ชาย 29,865
หญิง 35,290
ชาย 38,285
หญิง 47,030
ชาย 43,740
หญิง 54,085
อัตราพิเศษ 2,800 ชาย 8,000
หญิง 8,000
ชาย 13,500
หญิง 17,500
ชาย 17,700
หญิง 22,700
ชาย 20,000
หญิง 23,200
ราคา Online และหลังไลน์ @samitivejchinatown ลด 10% 2,520 ชาย 7,200
หญิง 7,200
ชาย 12,150
หญิง 15,750
ชาย 15,930
หญิง 20,700
ชาย 18,000
หญิง 21,200
  

ข้อสรุป

การตรวจ ABI เป็นการตรวจเช็คทางเดินเลือดบริเวณข้อแขนและข้อขาเป็นต้นไป ว่ามีภาวะการเดินเลือดที่ตีบตันจากปัจจัยใดบ้างไม่ว่าจะเป็นภาวะอายุมากขึ้น พันธุกรรม และพฤติกรรมของผู้ป่วย เพื่อหลีกเลี่ยงโรคแทรกซ้อนจากการเสื่อมสภาพการทำงานของการเดินเลือดช่วงแขนและขา

ทางแพทย์ขอแนะนำการตรวจสุขภาพประจำปีของทางโรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์ ภายใต้การปฎิบัติของแพทย์มืออาชีพ ที่มีแพคเกจตรวจค่า ABI ราคาย่อมเยาว์ และพร้อมรายงานผลตรวจค่า ABI แต่ละส่วนของช่วงแขนและขาได้ทันที โดยติดต่อสอบถามได้ที่ Line @samitivejchinatown หรือเบอร์ 02-118-7893 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง
 
แอดไลน์ สมิติเวช ไชน่าทาวน์
 

เอกสารอ้างอิง :

Mayo Clinic Staff (2021, Feb 23). 12 Ankle-brachial index
mayoclinic
https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/ankle-brachial-index/about/pac-20392934

Felson,S. (2021, Oct 31). 12 Ankle-Brachial Index (ABI) Test
webmd
https://www.webmd.com/heart-disease/ankle-brachial-test
 

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม